 |
|||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||||
برات
دوازدهم و سیزدهم و چهاردهم شعبان در خراسان "برات" است. بعضی جاها –مثل قدمگاه ما- فقط دوازدهم و سیزدهم را "برات" می گیرند. برات ( "براتی" و "چراغ برات" هم گفته میشود) عید مردههاست. در این روزها همه به گورستانها میروند و برای رفتگان خودشان و دیگران فاتحه میخوانند. هر کس سر مزار عزیزان درگذشتهاش را فرش می کند، حلوا و شیرینی و خرما و آب و میوه میگذارد و منتظر فاتحهخوانها می ماند تا از آنها پذیرایی کند. خودش هم به همین ترتیب به سر مزار درگذشتگان دیگران میرود، فاتحهای می خواند و پذیرایی میشود. این مراسم با اینکه در گورستانها انجام میشود ولی بیشتر به شادی است تا عزا. به خصوص در روستاها و شهرهای کوچکی مثل قدمگاه که همه هم را میشناسند و گورستانهای عمومی کوچک و منسجم است؛ جایی است برای دید و بازدید و خبرگیری از حال اقوام و همشهریانی که سال به سال هم را نمیبینند. بساط روبوسی و احوالپرسی و شوخی و خنده بهپاست و دیدارهای بسیاری تازه میشود.
اینکه چرا در این دو-سه روز خاص مراسم برات برگزار میشود را من نفهمیدم و از هر کسی که پرسیدم جواب درستی نگرفتم. به احتمال قوی با "نیمه شعبان" در ارتباط است. مراسم معمولا یکی دو ساعت بعد از اذان ظهر شروع میشود و تا یکی دوساعت مانده به غروب ادامه دارد.
"برات" در استان خراسان و بخشهای دیگری از ایران بسیار قوی و ریشهدار است. آنقدر که وقتی من به مادرم گفتم در تهران مردم برات به سر خاکها (گورستانها) نمیروند با تعجب پرسید: «پس براتی کجا میروند؟!»
