آزادی در حضور دیگران

دارم می‌روم مشهد این چند روزه تعطیله را و می‌خواستم به همین خاطر صدای دبش دوم را آپ‌لود کنم اما دریغم آمد چند کلامی را که داریوش محمدپور در مورد آزادی در حلقه‌های وبلاگی گفته را به این زودی بردارم. هم او و هم عباس معروفی به درستی روی این نکته دست گذاشته‌اند که آزادی انسان در اتاق خواب خودش با آزادی‌اش بر روی نمای بیرونی خانه‌اش و به ویِِژه با «آزادی در خانه همسایه»‌اش، فرق اساسی دارد (تعبیرهای آنها اندکی متفاوت است).

احساس می‌کنم دانستن یا یادآوری این نکات، برای همه و به خصوص برای مایی که حلقه‌ زده‌ایم گرد هم در اینجایی که دبش باشد، مفید و ضروری است.

بحث، بحث میهمان و میزبان نیست، صرفاً و مشکل فقط شحنه و قاضی هم نیست. گیریم که فضا و مکان کاملا اشتراکی باشد و همه در تقبل هزینه‌ها و زحماتش به یک میزان شریک. همینطور فرض کنیم که هیچ خطر بند وبستی هم در کار نباشد و مملکت چنان آزاد باشد که آزادی بیان (وبه قول شمس: پس از بیان)مطلق در فضای سایبر و بیرون آن حکمفرما.
آیا باز هم در این صورت می‌تواند هر کس هر سازی و هر کوکی را انتخاب کند و هرطور که دلش خواست بنویسد؟

اصلا فرض کنیم ملکوت و دبش و اینطور حلقه‌های وبلاگی، نه مثل موجر و مستاجران به‌رایگان نشسته، که مثل مجتمع‌های آپارتمانی با ساکنان و مالکان مجزا باشند که سهم هر واحد در مالکیت و اداره ساختمان به اندازه دیگری است. چرا در چنین حالتی هم، ساکنین برای اداره ساختمان یک نظر را به عنوان مدیر انتخاب می‌کنند و بقیه ملزم به رعایت قواعدی می‌شوند که او تعیین می‌کند؟
چرا در چنین مواردی افراد عادی با سطح فرهنگ‌های متوسط، خود را ملزم می‌کنند که از بخشی از آزادی‌های مشروع و قانونی خود چشم بپوشند؟

حقیقت آن است که تمدن و شهروندی بیش از آنکه آزادی بدهد، آزادی می‌گیرد. بهای آنها هم شاید سنگین باشد، ولی قبول می‌کنیم و بیشتر لذت می‌بریم. آزادی ما در خیابان‌های تهران که از هر کجای آن که اراده می‌کنیم، رد می‌شویم؛ قاعدتا بیشتر از خیابان‌های شهرهای متمدن‌تر است ولی تردد در خیابان‌های تهران ناخوشایندتر هم هست...

فکر می کنم هر چه فرهنگ جمعی بالاتر ‌رود، آمادگی برای معاوضه بخشی از آزادی با قاعده و قانون بیشتر می‌شود و این در جاهایی مثل ملکوت و دبش در حال تبلور است. هیچ فرقی هم نمی‌کند که مدیر آنها کی باشد یا هزینه‌های مالی چطور پرداخت شوند.

نوشته شده توسط farjami در 1:54 PM | نظرات (8) | ترک بک (138) |